Σχήματα 1 & 2Σχήμα 1. Απεικόνιση του φαινομένου της θερμικής νησίδας στο λεκανοπέδιο Αττικής. - Σχήμα 2. Σχηματική απεικόνιση της αύξησης της θερμοκρασίας στο κέντρο των πόλεων.


του Βασίλη Ψαλλιδά

Το φαινόμενο «Θερμική Νησίδα», παρά το γεγονός ότι είναι εξίσου σημαντικό με τα συνηθισμένα περιβαλλοντικά προβλήματα (αστικός θόρυβος, ατμοσφαιρική ρύπανση), δεν είναι αρκετά γνωστό στον κόσμο.

Πρόκειται για τη μη φυσιολογική αύξηση της θερμοκρασίας των πόλεων κατά τη διάρκεια της νύχτας, κυρίως την περίοδο των καλοκαιρινών μηνών. Οι πόλεις σήμερα με τις λειτουργίες τους  και τα υλικά κατασκευής τους προκαλούν  μία οριακή αύξηση των θερμοκρασιών (4-8 ο C) όλο το έτος. Τον χειμώνα, αυτό συνεπάγεται την μείωση της θερμικής ενέργειας που χρειαζόμαστε για να θερμάνουμε τους χώρους μας αλλά το καλοκαίρι μπορεί να κάνει την πόλη μας αβίωτη. Αυτή η αύξηση οφείλεται σε διάφορους παράγοντες όπως υλικά οικημάτων όπου απορροφούν μεγάλο ποσό θερμότητας κατά τη διάρκεια της ημέρας, σκουρόχρωμα υλικά που παρακρατούν τη ζέστη (αυτοκίνητα, λαμαρίνες κα) καθώς και  η έλλειψη πρασίνου στις πόλεις. Όλη αυτή η συγκεντρωμένη θερμότητα, εκλύεται τη νύχτα με αποτέλεσμα να αυξάνεται η θερμοκρασία στις πόλεις, ενώ υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να μειώνεται μέσω της διαπνοής των φυτών. Το γεγονός αυτό, έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία μας και στην ποιότητα ζωής στις πόλεις.

Το κυρίαρχο σε αυτήν την αύξηση της θερμοκρασίας είναι τα δομικά υλικά, με πιο σημαντικό το μπετόν, που απορροφά την ηλιακή ενέργεια και θερμοκρασία όλη την ημέρα και την αποδίδει την νύχτα. Η χρήση πολλών κλιματιστικών μονάδων στους χώρους εργασίας και οικίες αυξάνει ακόμα περισσότερο τη θερμοκρασία της πόλης μας.

Το πρόβλημα της θερμικής νησίδας στην Νέα Σμύρνη επιτείνεται με τη σημερινή ανάπτυξη της πόλης. Οι παλιές εξοχές που δρόσιζαν την πόλη μας έγιναν οι νέες γειτονιές που δυστυχώς και σε αυτές κυριαρχούν τα δομικά υλικά και όχι τα φυτά που απορροφούν την ηλιακή ενέργεια και μας δροσίζουν.

Θα στενοχωρήσω κάποιους εργολάβους και τους εν γένει βιοποριζόμενους από την οικοδομή, καθώς και τους πρώην, νυν και υποψηφίους Δημάρχους και Δημοτικούς συμβούλους που προελαύνουν με σύνθημα την επέκταση σχεδίων πόλης και αναφέρονται με μισόλογα της περισσότερες φορές για έργα ανάπτυξης. Έργα που ποτέ οι πολίτες δεν έχουν προτείνει, δεν τα έχουν ανάγκη και που ποτέ δεν τους έχουν ρωτήσει για να γίνουν και ποτέ δεν έχουν ιεραρχηθεί οι ανάγκες και δεν έχουν μπει προτεραιότητες. Τα έργα αυτά τα προτείνουν οι εθνικοί εργολάβοι… τα υλοποιούν αυτοί…και τα πληρώνουμε εμείς…

Θα κατανοήσω ταυτόχρονα τη δυσφορία όσων ιδιοκτητών προσβλέπουν επιτέλους στην ένταξη στο σχέδιο για την αξιοποίηση της περιουσίας τους. Κάποιοι ξεχνούν ότι η καταστροφή της κηπούπολης Νέα Σμύρνη και της δημιουργία της τσιμεντούπολης Νέας Σμύρνη οφείλεται κυρίαρχα στην αύξηση αλλά και στην διατήρηση του αυξημένου συντελεστή δόμησης παρά της αντίθετες δεσμεύσεις. Οι περιουσίες τους στην πραγματικότητα έχασα την αξία τους. Ας τα αξιολογήσουν σε βάθος χρόνου όλοι οι κάτοικοι- ιδιοκτήτες γης και ακινήτων στην Νέα Σμύρνη. Ας στοχαστούν πιο βγήκαν κερδισμένοι και ποιοι χαμένοι…

Με βάση σχετική έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών, η θερμοκρασία στο κέντρο της Αθήνας είναι έως και 16° C υψηλότερη από την κανονική θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Ανάλογα συμβαίνει και στην Νέα Σμύρνη. Το γεγονός οφείλεται στην αποθήκευση θερμότητας που γίνεται στο μπετόν των κτιρίων, στην άσφαλτο και στην πυκνή δόμηση.

Όπως αναφέρεται στη σχετική μελέτη, η «θερμική νησίδα» των σύγχρονων πόλεων συνοδεύεται από αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση. Αυτή οδηγεί σε επιπλέον κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, άρα επιπλέον έξοδα για τα νοικοκυριά.

Μάλιστα προκύπτει ότι οι μη έχοντες και κατέχοντες χρειάζονται περισσότερα χρήματα για κλιματισμό από ό, τι οι έχοντες: οι έχοντες ετήσιο εισόδημα έως 9.000 ευρώ ετησίως καταναλώνουν 3,51 κιλοβάτ κατ’ άτομο, οι άνω των 9.000 ευρώ 2,6 κιλοβάτ και οι μέχρι 63.000 ευρώ καταναλώνουν 1,6 κιλοβάτ! Ολοκληρωμένη, συνολική, έγκαιρη, στοχευόμενη και θαρραλέα χωροταξική και πολεοδομική πολιτική που δεν ενδίδει σε ποικίλους εκβιασμούς είναι το αντίδοτο, η απάντηση που θα έπρεπε να προσφέρει η πολιτεία, κυβέρνηση και αυτοδιοίκηση. Ενσυνείδητη (δίκην αυτοσεβασμού) τήρηση της νομιμότητας και των όρων δόμησης, «με ενδιαφέρει το δίκιο όχι το δίκιο μου» όπως έλεγε κι ο Δημόκριτος και απομόνωση εκείνων που αυθαιρετούν, θα έπρεπε να είναι το αντίδοτο, η απάντηση εμάς των ενεργών πολιτών, αφού οι αιρετοί κατά κανόνα σιωπούν και ανέχονται και μερικές φορές για ίδιον όφελος προωθούν.







Στα σχήματα 1 και 2 φαίνεται το πώς αυτό που ορίζουμε σαν «θερμική αστική νησίδα» δείχνει την τάση των κέντρων των πόλεων να παρουσιάζουν υψηλότερες θερμοκρασίες αέρα σε σχέση με την ύπαιθρο που τις περιβάλλει την ίδια χρονική στιγμή, φθάνοντας ακόμα και τους 15°C [Σχήμα 2]. Οι συνθήκες περιορισμένου ανέμου ή άπνοιας ευνοούν τη δημιουργία του συγκεκριμένου φαινομένου, το οποίο είναι πιο έντονο κατά τις νυχτερινές ώρες σε σχέση με την υπόλοιπη ημέρα. Τα κυριότερα αίτια του φαινομένου είναι τροποποίηση της επιφάνειας του εδάφους, λόγω αστικής ανάπτυξης, καθώς και η παραγωγή θερμότητας από τα στοιχεία του αστικού περιβάλλοντος.
Όσο πιο πυκνοδομημένη είναι μια περιοχή, τόσο περισσότερο τα κτίρια παγιδεύουν τη θερμότητα στην περιοχή και δεν επιτρέπουν την γρήγορη ανανέωση του αέρα. Σημαντικό ρόλο στην επιδείνωση του φαινομένου έχουν τα δομικά υλικά τα οποία έχουν διαφορετικές θερμικές ιδιότητες από τα φυσικά στοιχεία της υπαίθρου, εκπέμποντας με διαφορετικό τρόπο την προσπίπτουσα ακτινοβολία. Η μεγάλη θερμική αγωγιμότητα και θερμοχωρητικότητα υλικών όπως το τσιμέντο και η άσφαλτος δεν επιτρέπουν την γρήγορη ψύξη του αστικού περιβάλλοντος. Επιπλέον, η έλλειψη πρασίνου στα κέντρα των μεγάλων πόλεων, η έντονη κυκλοφορία οχημάτων και οι εκπομπές ρύπων αποτελούν επίσης βασικά αίτια του φαινομένου.


Στην πόλη μας, στην Νέα Σμύρνη που είναι ο δεύτερος πιο πυκνοκατοικημένος Δήμος όλης της Ελλάδας και που συνορεύει άμεσα με τον πρώτο πιο πυκνοκατοικημένο Δήμο, λέγε με Καλλιθέα, τα φαινόμενα αυτά της έντονης αστικοποίησης οδηγούν σε συνεχή υποβάθμιση της ποιότητας ζωής.

Η ρύπανση, η αύξηση των εκπεμπόμενων καυσαερίων, ο αστικός θόρυβος, η πυκνότητα δόμησης, η συνεχής μείωση των δημόσιων χώρων αλλά και η υποβάθμισή τους, η αύξηση της κυκλοφορίας και του χρόνου παραμονής των αυτοκινήτων λόγω κακού κυκλοφοριακού μοντέλου και κυκλοφοριακών ρυθμίσεων αλλά κυρίως η συνεχής τσιμεντοποίηση οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε αρνητικές κοινωνικοοικονομικές εξελίξεις.

Αν επιτρέψουμε αυτές τις εργασίας και υλοποιηθούν αυτά τα έργα στην Πλατεία Χρυσοστόμου Σμύρνης η ζωή μας θα υποβαθμιστεί και παράλληλα:

το ενεργειακό κόστος θα το πληρώσουμε εμείς!

εμείς θα πληρώσουμε περισσότερο πετρέλαιο το χειμώνα για να ζεσταινόμαστε!

εμείς θα πληρώσουμε περισσότερο ΔΕΗ για να λειτουργήσουμε τα κλιματιστικά,!

εμείς θα πληρώσουμε περισσότερα Δημοτικά τέλη!

εμείς θα «πληρώσουμε το μάρμαρο» ακόμη και για τα δήθεν τσάμπα λεφτά της ΕΕ που στην πραγματικότητα είναι δικά μας λεφτά που δεν πάνε για την κάλυψη των πραγματικών αναγκών της κοινωνίας μας αλλά σπαταλούνται άσκοπα δήθεν αλλά στην πραγματικότητα πάνε στις τσέπες των εργολάβων και των υπηρετών τους…

Το ερώτημα που υπάρχει μπροστά μας και πρέπει άμεσα να απαντηθεί είναι:

Θα τους επιτρέψουμε;

Θα επιτρέψουμε να καταστρέψουν την πλατεία Χρυσοστόμου Σμύρνης;


 


Comments




Leave a Reply

    Επιτροπή κατοίκων

    Είμαστε επιτροπή κατοίκων της Νέας Σμύρνης που αντιτασσόμαστε στην τσιμεντοποίηση της πλατείας Χρυσοστόμου Σμύρνης

    Αρχεία

    July 2013

    Κατηγορίες

    All